STULETNIA ROCZNICA CZYNU ZBROJNEGO POLONII AMERYKAŃSKIEJ – UROCZYSTOŚCI W WARSZAWIE

Dnia 23 lipca 2016 o godzinie 12.00, przy Pomniku Czynu Zbrojnego Polonii Amerykańskiej w Warszawie, w Alei Wojska Polskiego, przy Placu Grunwaldzkim, miały miejsce obchody stuletniej rocznicy utworzenia korpusu polonijnego w USA, który zasilił szeregi tzw. „Błękitnej Armii” generała broni Józefa HALLERA – formacji, która w znaczący sposób przyczyniła się do odzyskania niepodległości przez Rzeczpospolitą w roku 1918. Postać gen. Józefa HALLERA jest bliska członkom LMiR, jako że każdego roku, 10 lutego obchodzimy uroczystość Zaślubin z Morzem w Pucku, gdzie osoba Generała zawsze stawiana jest na pierwszym miejscu.

Pomnik, przy którym odbywała się uroczystość, został odsłonięty w roku 1996, a wydarzeniu temu towarzyszyło następujące przesłanie:

"Na chwałę czynu zbrojnego Polonii Amerykańskiej w okresie I wojny światowej i jej wkład w dzieło odzyskania niepodległości Polski po 123 latach niewoli pomnik ten ofiaruje narodowi polskiemu Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w Ameryce i Polonia Amerykańska".
 
Uroczystość dnia 23 lipca br. rozpoczęła się od powitania uczestników. Na miejsce przybyli: Pani Anna Maria ANDERS - sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i pełnomocnik prezesa Rady Ministrów do spraw dialogu międzynarodowego, prof. dr hab. Wiesław WYSOCKI - wiceprezes Światowej Rady Badań nad Polonią, gen. dyw. Richard HAYES – dowódca Gwardii Narodowej Stanu Illinois, gen. bryg. Adam JOKS - dowódca części polskiej Wielonarodowej Brygady w Lublinie, płk dr Krzysztof GAJ - szef Zarządu Organizacji i Uzupełnień P1 Sztabu Generalnego WP, płk Raymond WÓJCIK – attaché wojskowy w Ambasadzie USA w Warszawie, oraz st. chor. mar. Patrice KOVATCHEVSKI – asystent attaché obrony w Ambasadzie Francuskiej w Warszawie. Przybyla liczna grupa weteranów Powstania Warszawskiego – przedstawiciele Klubu Kawalerów Orderu Wojennego Virtuti Militari – płk Zygmunt ŁABĘDZKI, płk Bolesław SIEMIĄTKOWSKI, płk Danuta GAŁKOWA i mjr Wacław SIKORSKI. Pojawiły się również liczne reprezentacje organizacji patriotycznych. Miedzy innymi, ze Związku Piłsudczyków RP przybyli: gen. bryg. ZP Tomasz MADEJ – skarbnik ZG ZP, płk ZP Julian MICHAŚ – prezes Okręgu Pomorskiego ZP oraz płk ZP Jacek STACHIEWICZ – prezes Okręgu Ciechanowskiego ZP. Związek Polskich Towarzystw Gimnastycznych „SOKÓŁ” reprezentował dh Zbigniew OKORSKI – v-ce prezes; natomiast, Ligę Morską i Rzeczną - kmdr Józef KOWALEWSKI – v-ce prezes Okręgu Mazowieckiego. Przybył ks. prałat Józef MAJ – kapelan „Solidarności” oraz liczne poczty sztandarowe. Koordynacją uroczystości zajął się st. of. inż. Mirosław WIDLICKI – v-ce prezes Okręgu Warszawa-Wschód Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Należy również wspomnieć o gospodarzach uroczystości, którymi byli dr Adam BUŁAWA – przewodniczący Rady Dzielnicy Żoliborz i Grzegorz HLEBOWICZ – v-ce burmistrz.
 
Oficjalne wystąpienia zainaugurował prof. dr hab. Wiesław WYSOCKI, który przedstawił tło historyczne i uwarunkowania polityczne w okresie tworzenia i działań bojowych tzw. „Błękitnej Armii” oraz udział żołnierzy rekrutujących się z Polonii Amerykańskiej w rzeczonej formacji. Kolejno, zabrał glos gen. dyw. Richard HAYES przedstawiając swój punkt widzenia na temat braterstwa broni i działań sojuszniczych amerykańsko-polskich od XVIII wieku do chwili obecnej. General również wyróżnił trzyosobową grupę najstarszych weteranów Powstania Warszawskiego flagami USA (wszyscy powyżej 90-tego roku życia).
Wystąpił także płk dr Krzysztof GAJ. Pułkownik, który ma spory dorobek naukowy uzupełnił, w znaczący sposób, informacje przekazane przez poprzedników. W imieniu wyróżnionych, glos zabrał płk Zygmunt ŁABĘDZKI, dziękując za wyróżnienie flagami i równocześnie odnosząc się do nadchodzącej 72-ej rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego. 
 
Trzecim etapem uroczystości było złożenie wieńców przed Pomnikiem Czynu Zbrojnego Polonii Amerykańskiej, przed którym wartę trzymali zarówno żołnierze Batalionu Reprezentacyjnego MON jak i żołnierze amerykańscy. W tej części uroczystości, na tle łoskotu werbli, brały udział delegacje parlamentarzystów, Wojska Polskiego, Armii Stanów Zjednoczonych, weteranów Powstania Warszawskiego, Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, organizacji pożytku publicznego oraz samorządowców. Zgodnie z ceremoniałem, na zakończenie, trębacz z Orkiestry Reprezentacyjnej WP wykonał pieśń „Śpij Kolego”.
 
Finalnym elementem uroczystości było wykonanie wspólnych fotografii, które nie tylko stanowić będą ważny dokument z wydarzenia, lecz utrwalą w pamięci uczestników poczucie przynależności do kręgów cywilizacyjnych, gdzie wyznawane są podobne zasady i wartości. Te istotne elementy aksjologiczne leżą również u podstaw działalności Ligi Morskiej i Rzecznej.