KMDR JÓZEF WIESŁAW DYSKANT (1937-2017) WSPOMNIENIE

Dnia 6 grudnia 2017, w dzień Św. Mikołaja –  patrona marynarzy – odszedł na wieczną wachtę kmdr prof. dr hab. Józef W. DYSKANT – oficer Marynarki Wojennej RP, pisarz-marynista, naukowiec i nauczyciel akademicki. Odszedł od nas, nie tylko człowiek wielkiej wiedzy - rozsławiający etos polskiego marynarza, ale i osoba głęboko osadzona w realiach europejskiego dziedzictwa kultury.

Urodził się w Warszawie w roku 1937 w rodzinie o silnych tradycjach patriotycznych. W młodości, pasjonował się modelarstwem okrętowym oraz historią wojen morskich; dlatego, po zdaniu matury, zdecydował się podjąć studia w Wyższej Szkole Marynarki Wojennej w Gdyni, którą ukończył w stopniu podporucznika z dyplomem magistra inżyniera mechanika. Kolejnymi etapami w życiu oficera była służba na okrętach wojennych, między innymi na ORP BŁYSKAWICA, służba w pionie techniki wojskowej oraz w strukturach sztabowych.

Po służbowym przeniesieniu do Warszawy, coraz częściej oddawał się swojej pasji pisarskiej. Swoją pierwszą książkę  Nad całą Hiszpanią niebo jest bezchmurne. Zarys działań morskich w czasie wojny domowej (1936-1939) wydał w roku 1979, a następna publikacja to Oddział Wydzielony "Wisła". Zarys działań bojowych OW "Wisła" Flotylli Rzecznej we wrześniu 1939 r. Trzecie dzieło to Konflikty i zbrojenia morskie 1918-1939, które, jako dysertacja obroniona w roku 1983 w Wojskowym Instytucie Historycznym w Warszawie, zaowocowała uzyskaniem przez oficera stopnia naukowego doktora nauk humanistycznych. Kolejnym etapem rozwoju naukowego była rozprawa habilitacyjna Flotylle rzeczne w planach i działaniach wojennych II Rzeczypospolitej obroniona w roku 1991. Nominacja profesorska miała miejsce w roku 1996.  Od tego czasu, Profesor działał naukowo i dydaktycznie w Akademii Obrony Narodowej, Akademii Marynarki Wojennej i Wyższej Szkole Pedagogicznej im. Janusza Korczaka.

Komandora DYSKANTA zawsze cechowała niezwykła skrupulatność i metodyczne podejście do zagadnień badawczych. Był „mistrzem kwerendy” i autorytetem w kręgach naukowych. Podobnie jak ś.†p. kmdr por. Adam RESZKA, w pracy z dokumentami Archiwum Gdańskiego potrafił tłumaczyć teksty dotyczące nautyki z hanzeatyckiej odmiany języka niemieckiego, z czym zawodowi germaniści często sobie nie radzili. Również, był niezwykle dokładny w spisywaniu relacji ustnych dotyczących Flotylli Pińskiej, a jego cennym źródłem informacji na ten temat był, między innymi, legendarny ś.†p. ppor. mar. Kazimierz DEPTUŁA z Wyszkowa.

Był cenionym promotorem prac doktorskich i recenzentem doktoratów i habilitacji. Między innymi, Jego doktorantem był kmdr por. Sławomir KUDELA – późniejszy dyrektor Muzeum Marynarki Wojennej. Kmdr DYSKANT recenzował również rozprawę doktorską sławnego pisarza-marynisty Andrzeja PREPECZKI. W komisjach oceniających rozprawy habilitacyjne, często zasiadał z kadm. prof. dr hab. Antonim KOMOROWSKIM – byłym rektorem AMW.

Kmdr prof. DYSKANT opublikował wiele innych pozycji książkowych, m. in. Cuszima 1905, Otchłań Atlantyku, Oliwa 1627, Ko Chang 1941 oraz Trafalgar 1805. Zapłakane zwycięstwo, które szybko rozeszły się na rynku księgarskim. W Jego twórczości pojawiło się specyficzne novum. Ogromna większość pisarzy-marynistów koncentrowała się na działaniach wojenno-morskich; natomiast, Komandor należy do ścisłej grupy pionierów opisujących działania bojowe na wodach śródlądowych.  Mimo zaangażowania w działalność pisarską i naukową, nie stronił od wystąpień publicznych. Często spotykał się z młodzieżą szkolną i wygłaszał prelekcje. Na przełomie lat 80-tych i 90-tych był również ekspertem w tematyce wojen morskich w telewizyjnym turnieju WIELKA GRA i pojawiał się na ekranie z red. Stanisławą RYSTER.

Z Ligą Morską rozpoczął współpracę krótko po jej reaktywowaniu. Miał liczne spotkania ze szkolnymi kołami LM w Warszawie. W latach 1995-2000, był konsultantem naukowym kolejnych edycji Flisu Wiślanego. Jest jednym z sygnatariuszy Memorandum nt. stanu śródlądowych dróg wodnych z roku 1997.

W kontaktach prywatnych, osoba niezwykle barwna, błyskotliwa, o specyficznym poczuciu humoru i refleksyjnym spojrzeniu na świat. Nieco jowialny, co jest typowe dla ludzi o aparycji Ursa Maior. Odejście Komandora, grono przyjaciół oraz cała Liga Morska i Rzeczna traktuje, jako poważną stratę. Requiescat in pace!